Antybiotyk na zapalenie ucha - kiedy jest konieczny i jaki wybrać

Czym jest zapalenie ucha środkowego

Ostre zapalenie ucha środkowego (po angielsku AOM) to zakażenie jamy bębenkowej, czyli przestrzeni za błoną bębenkową. Pojawia się najczęściej jako powikłanie infekcji górnych dróg oddechowych, gdy obrzęk trąbki słuchowej utrudnia odpływ wydzieliny z ucha. Objawia się bólem ucha, uczuciem zatkania i pogorszeniem słuchu, często z gorączką. U małych dzieci, które nie potrafią wskazać, co je boli, sygnałem bywa płacz, rozdrażnienie, pociąganie za ucho i niechęć do jedzenia.

Za zakażenie odpowiadają najczęściej bakterie: dwoinka zapalenia płuc (Streptococcus pneumoniae), Haemophilus influenzae i Moraxella catarrhalis, ale wywołać je mogą również wirusy. Warto odróżnić tę postać od zapalenia ucha zewnętrznego, które dotyczy przewodu słuchowego, nasila się przy pociąganiu małżowiny i zwykle leczy się miejscowo kroplami. Poniższy materiał dotyczy zapalenia ucha środkowego.

Kiedy zapalenie ucha wymaga antybiotyku, a kiedy nie

Nie każde zapalenie ucha środkowego trzeba od razu leczyć antybiotykiem. U wielu pacjentów, szczególnie u dzieci powyżej 2 lat z łagodnym, jednostronnym przebiegiem, dopuszcza się czujne wyczekiwanie przez 48 do 72 godzin. W tym czasie stosuje się leczenie przeciwbólowe, a antybiotyk włącza się dopiero, gdy nie ma poprawy lub objawy się nasilają. Takie podejście ogranicza niepotrzebne stosowanie antybiotyków i ryzyko antybiotykooporności.

Są jednak sytuacje, w których lekarz zaleca antybiotyk od razu. Do najważniejszych należą:

• Wiek poniżej 6 miesięcy.
• Ciężki przebieg: silny ból ucha lub wysoka gorączka, zwykle powyżej 39 stopni.
• Wyciek z ucha świadczący o przebiciu błony bębenkowej.
• Obustronne zapalenie ucha u dziecka poniżej 2 lat.

Jaki antybiotyk na zapalenie ucha

Schemat leczenia jest dobrze ustalony. Poniższe zestawienie ma charakter poglądowy, a konkretny lek, dawkę i czas kuracji dobiera lekarz.

Amoksycylina sprawdza się jako pierwszy wybór, bo dobrze działa na najczęstsze bakterie i jest bezpieczna nawet u niemowląt. Jej połączenie z kwasem klawulanowym, czyli Augmentin lub Amoksiklav, ma szersze spektrum i lekarz rozważa je głównie wtedy, gdy sama amoksycylina nie zadziałała, gdy dziecko brało niedawno antybiotyk albo gdy zapaleniu ucha towarzyszy ropne zapalenie spojówek. Przy uczuleniu na penicyliny alternatywą bywa azytromycyna. O wyborze zawsze decyduje lekarz.

Antybiotyk na zapalenie ucha u dziecka

U dzieci to właśnie zapalenie ucha środkowego jest jedną z częstszych przyczyn wizyt i antybiotykoterapii. Lekiem pierwszego wyboru pozostaje amoksycylina, zwykle w dużej dawce dobranej do masy ciała dziecka, najczęściej rzędu 75 do 90 mg na kilogram na dobę w dawkach podzielonych. Dokładną dawkę, postać (zawiesina lub tabletki) i czas leczenia ustala lekarz lub pediatra po zbadaniu dziecka. U młodszych dzieci i przy cięższym przebiegu kuracja trwa dłużej, około 10 dni.

Zapalenie ucha u dorosłych

U dorosłych zapalenie ucha środkowego jest rzadsze niż u dzieci, a częstszą przyczyną bólu ucha bywa u nich zapalenie ucha zewnętrznego. Jeśli jednak dochodzi do ostrego zapalenia ucha środkowego, zasady leczenia są podobne: przy łagodnym przebiegu można zacząć od leczenia przeciwbólowego i obserwacji, a antybiotyk (najczęściej amoksycylina, a przy uczuleniu makrolid) włącza się, gdy objawy są nasilone lub nie ustępują. O tym, czy potrzebny jest antybiotyk, decyduje lekarz na podstawie badania ucha.

Ile dni brać antybiotyk i leczenie objawowe

Antybiotyk na zapalenie ucha środkowego przyjmuje się zwykle od 5 do 10 dni. Krótszy schemat bywa wystarczający u starszych dzieci i dorosłych z łagodnym przebiegiem, a dłuższy, około 10 dni, stosuje się u młodszych dzieci i w cięższych przypadkach. Niezależnie od tego, czy potrzebny jest antybiotyk, ważne jest łagodzenie bólu.

• Leki przeciwbólowe i przeciwgorączkowe, na przykład paracetamol lub ibuprofen, według ulotki i wieku pacjenta.
• Odpoczynek i odpowiednie nawodnienie.
• Ciepły okład na ucho, jeśli przynosi ulgę.
• Unikanie wkładania do ucha wacików i kropli bez zalecenia lekarza, zwłaszcza przy wycieku.

Powikłania i kiedy pilnie do lekarza

Większość zapaleń ucha środkowego leczy się bez powikłań, ale nieleczone zakażenie bakteryjne może rozprzestrzenić się poza ucho. Rzadko dochodzi do zapalenia wyrostka sutkowatego, które objawia się bólem, zaczerwienieniem i obrzękiem za małżowiną oraz jej odstawaniem. Skontaktuj się z lekarzem, jeśli mimo leczenia objawy się nasilają, utrzymuje się wysoka gorączka, pojawia się wyciek z ucha, obrzęk za uchem, silny zawrót głowy lub sztywność karku. W stanie nagłym dzwoń pod numer 112.

Jak uzyskać receptę na antybiotyk na zapalenie ucha online

• Wypełniasz formularz medyczny o objawach, gorączce, wieku pacjenta, lekach i uczuleniach
• Opłacasz konsultację, 59 zł
• Lekarz ocenia, czy zapalenie ucha wymaga antybiotyku, i jeśli tak, wystawia e-receptę
• Jeśli lekarz odmówi, otrzymujesz pełny zwrot

Najczęstsze pytania